เนื้อที่

  อาณาเขตติดต่อ

  ลักษณะภูมิประเทศ

สภาพพื้นที่ส่วนใหญ่ของอำเภอปทุมรัตต์ เป็นพื้นที่ราบ ส่วนหนึ่งอยู่ในเขตทุ่งกุลาร้องไห้ พื้นที่ส่วนใหญ่ใช้ในการทำนาข้าวแต่มีปัญหาเรื่องดินเค็มจำเป็นที่จะต้องได้รับการปรับปรุงอย่างเร่งด่วน ซึ่งขณะนี้อำเภอปทุมรัตต์ ก็ได้พยายามปรับปรุงพัฒนาที่ดินให้มีคุณภาพดีขึ้น เพื่อใช้ในการเกษตรให้ได้ประโยชน์อย่างสูงสุด เช่น การให้ราษฎรใช้เกษตรอินทรีย์ในการทำการเกษตร    แม่น้ำสายสำคัญของอำเภอปทุมรัตต์ คือ     ลำน้ำเสียว เป็นลำน้ำที่มีต้นน้ำจากอำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม ไหลผ่าน อำเภอปทุมรัตต์ ด้านทิศเหนือที่ตำบลหนองแคน ตำบลโพนสูง และตำบล ขี้เหล็ก เป็นลำน้ำที่ใช้ในการแบ่งเขตอำเภอปทุมรัตต์กับอำเภอเกษตรวิสัย     ลำน้ำเตา เป็นลำน้ำที่มีต้นน้ำเกิดที่อำเภอนาดูน และอำเภอวาปีปทุม จังหวัด มหาสารคาม ไหลผ่านอำเภอปทุมรัตต์ ด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ผ่านตำบลดอกล้ำ และตำบลสระบัว เป็นแนวแบ่งเขตระหว่างอำเภอปทุมรัตต์กับอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม

  พื้นที่และการใช้ประโยชน์

พื้นที่อำเภอปทุมรัตต์ส่วนใหญ่ใช้ในการเกษตรกรรม โดยอาศัยน้ำฝน มีบางส่วนของบ้าน โคกทม หมู่ที่ 2, 10 บ้านดอนดู่ หมู่ที่ 8 ตำบลบัวแดง และบ้านจานใต้ หมู่ที่ 9 ตำบลโพนสูง ที่ได้รับ ประโยชน์จากคลองชลประทาน เนื้อที่ประมาณ 1,000 ไร่   การถือครองที่ดิน การออกเอกสารสิทธิให้แก่ราษฎร มีรายละเอียดดังนี้        โฉนดที่ดิน จำนวน 5,628 แปลง       หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3) จำนวน 4,416 แปลง       หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3ก) จำนวน 791 แปลง       หนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง (น.ส.ล) จำนวน 77 แปลง                 * ที่มา สำนักงานที่ดินจังหวัดร้อยเอ็ด สาขาอำเภอเกษตรวิสัยส่วนแยกปทุมรัตต์

  สภาพภูมิอากาศ

  การปกครอง

แบ่งการปกครองตาม พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 แบ่งเป็นตำบลและหมู่บ้านดังนี้   ตำบล 8 ตำบล ได้แก่                ตำบลบัวแดง   นายทองมา ชุมพล   เป็นกำนัน     ตำบลดอกล้ำ   นายสนิท กิ้นโบราณ   เป็นกำนัน     ตำบลหนองแคน   นายรื่นรมย์ สระใหญ่   เป็นกำนัน     ตำบลโพนสูง   นายสำเร็จ มงคลศรี   เป็นกำนัน     ตำบลโนนสวรรค์   นายสมดี มะณีเลิศ   เป็นกำนัน     ตำบลสระบัว   นายวิทูล ใจหาร   เป็นกำนัน+ประธานชมรมกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน     ตำบลโนนสง่า   นายวิมล แฮดเมย   เป็นกำนัน     ตำบลขี้เหล็ก   นางหอมจันทร์ ช่างถม   เป็นกำนัน                 หมู่บ้าน 98 หมู่บ้าน     ตำบลบัวแดง   11 หมู่บ้าน     ตำบลดอกล้ำ   15 หมู่บ้าน     ตำบลหนองแคน   14 หมู่บ้าน     ตำบลโพนสูง     9 หมู่บ้าน     ตำบลโนนสวรรค์   16 หมู่บ้าน     ตำบลสระบัว   17 หมู่บ้าน     ตำบลโนนสง่า     8 หมู่บ้าน     ตำบลขี้เหล็ก     8 หมู่บ้าน   เทศบาล 1 แห่ง      เทศบาลตำบลปทุมรัตต์ มีเขตปกครอง 8 หมู่บ้าน ได้แก่ 1. บ้านบัวแดง หมู่ที่ 1 ตำบลบัวแดง 2. บ้านจานเหนือ หมู่ที่ 3 ตำบลบัวแดง 3. บ้านคุยแต้ หมู่ที่ 5 ตำบลบัวแดง 4. บ้านโนนรัง หมู่ที่ 6 ตำบลบัวแดง 5. บ้านหนองขาม หมู่ที่ 7 ตำบลบัวแดง 6. บ้านตลาด หมู่ที่ 9 ตำบลบัวแดง 7. บ้านดงช้าง หมู่ที่ 1,2 ตำบลโนนสง่า     องค์การบริหารส่วนตำบล มี 8 แห่ง ประกอบด้วย   องค์การบริหารส่วนตำบลบัวแดง จำนวน 4 หมู่บ้าน   องค์การบริหารส่วนตำบลดอกล้ำ จำนวน 15 หมู่บ้าน   องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแคน จำนวน 14 หมู่บ้าน   องค์การบริหารส่วนตำบลโพนสูง จำนวน 9 หมู่บ้าน   องค์การบริหารส่วนตำบลโนนสวรรค์ จำนวน 16 หมู่บ้าน   องค์การบริหารส่วนตำบลสระบัว จำนวน 17 หมู่บ้าน   องค์การบริหารส่วนตำบลโนนสง่า จำนวน 6 หมู่บ้าน   องค์การบริหารส่วนตำบลขี้เหล็ก จำนวน 8 หมู่บ้าน

  ประชากร